دادرسی مالیاتی چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
دادرسی مالیاتی یکی از مهم ترین فرآیندهای قانونی برای حل اختلاف میان مودیان مالیاتی و سازمان امور مالیاتی کشور محسوب می شود. بسیاری از صاحبان کسب و کار، شرکت ها و حتی اشخاص حقیقی ممکن است پس از دریافت برگ تشخیص مالیات، نسبت به مبلغ تعیین شده اعتراض داشته باشند. در چنین شرایطی دادرسی مالیاتی به عنوان یک مسیر قانونی برای بررسی و اصلاح مالیات تعیین شده مورد استفاده قرار می گیرد.
آشنایی با مراحل و قوانین دادرسی مالیاتی می تواند از تحمیل جرائم مالیاتی سنگین جلوگیری کرده و باعث کاهش هزینه های مالی شود.
دادرسی مالیاتی به چه معناست؟
دادرسی مالیاتی به مجموعه اقداماتی گفته می شود که مودی مالیاتی برای اعتراض به مالیات تعیین شده و دفاع از حقوق قانونی خود انجام می دهد. این فرآیند معمولا زمانی آغاز می شود که مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات اعتراض داشته باشد.
تفاوت دادرسی مالیاتی با مشاوره مالیاتی چیست؟
مشاوره مالیاتی بیشتر در زمینه پیشگیری از مشکلات مالیاتی و ارائه راهکارهای قانونی برای کاهش مالیات انجام می شود، اما دادرسی مالیاتی زمانی مطرح می شود که برگ تشخیص مالیاتی به مودی ابلاغ شده و اختلافی میان مودی و اداره مالیات ایجاد شده باشد و نیاز به پیگیری حقوقی وجود داشته باشد.
چه افرادی درگیر فرآیند دادرسی مالیاتی می شوند؟
تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی ممکن است درگیر فرآیند دادرسی مالیاتی شوند. از جمله افرادی که ممکن است به دادرسی مالیاتی نیاز پیدا کنند می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-
صاحبان کسب و کار
-
مدیران شرکت ها
-
فعالان اقتصادی
مراحل دادرسی مالیاتی در ایران

فرآیند دادرسی مالیاتی دارای مراحل مشخص و قانونی است که مودیان باید آن را طی کنند.
اعتراض به برگ تشخیص مالیات
در اولین مرحله (دادرسی اداری ماده 238)، مودی می تواند پس از دریافت برگ تشخیص مالیات، نسبت به مبلغ مالیات تعیین شده اعتراض خود را ثبت کند. به عنوان اولین گام جهت شروع دادرسی مالیاتی حتما باید اقدام به دریافت گزارش رسیدگی که منجر به صدور برگ تشخیص شده است نمایید. همچنین یک گزارش رسیدگی باید با جزئیات کامل صادر شده باشد. تا 45 روز پس از ثبت اعتراض فرصت مراجعه به ممیز کل مالیاتی و توافق وجود دارد.
رسیدگی در هیأت حل اختلاف مالیاتی
در صورت عدم توافق با اداره مالیات، پرونده وارد هیأت حل اختلاف مالیاتی می شود. در این مرحله (هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی) اسناد، مدارک و دفاعیات مودی بررسی می شود. هیأت بدوی حل اختلاف مالیاتی دومین مرجعی است که وظیفه دارد به اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات رسیدگی نماید. در صورت عدم مراجعه و یا عدم توافق با ممیز کل مالیاتی و همچنین در موارد ابلاغ قانونی، پرونده به هیأت حل اختلاف ارجاع داده میشود و با ورود پرونده به این مرحله از دادرسی مالیاتی، زمان تشکیل هیأت حل اختلاف به مودی ابلاغ میشود.
مراحل تجدیدنظر
در صورت عدم رضایت مودی یا مامور مالیاتی نسبت به رای هیأت بدوی، ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ رای، آنها (مودی و اداره مالیاتی) می توانند اعتراض خود را نسبت به رای هیأت حل اختلاف بدوی ثبت نمایند تا پرونده در هیأت حل اختلاف تجدید نظر مجدداً بررسی شود، نظر هیأت حل اختلاف تجدید نظر قطعی و لازم الاجراء می باشد.
شکایت در شورای عالی مالیاتی
اگر بعد از صدور رای هیأت تجدید نظر، مودی نسبت به رای صادره از سوی هیأت حل اختلاف مالیاتی معترض باشد، میتواند ظرف مدت دو ماه از تاریخ ابلاغ رای به شورای عالی مالیاتی اعتراض خود را ارجاع نماید. شعبه شورای عالی مالیاتی موظف اند بدون ورود به ماهیت امر صرفاً از لحاظ رعایت تشریفات و کامل بودن رسیدگی های قانونی و مطابقت مورد با قوانین و مقررات موضوعه به موضوع رسیدگی و مستنداً به جهات و اسباب و دلایل قانونی رأی مقتضی بر نقض آرای هیأت های حل اختلاف مالیاتی و یا رد شکایت مزبور صادر نماید، رأی شعبه با اکثریت مناط اعتبار است و نظر اقلیت باید در متن رأی قید گردد.
هیأت موضوع ماده 251 مکرر
پنجمین مرحله دادرسی مالیاتی، هیأت موضوع ماده 251 مکرر است. اگر مالیات قطعی شده باشد و مودی نسبت به آن معترض باشد و امکان اعتراض در هیچ مرجع دیگری وجود نداشته باشد، مودی میتواند بدون مرور زمان و به استناد غیر عادلانه بودن مالیات و مستند به مدارک مثبته و دلایل کافی تقاضای تجدید رسیدگی از این هیأت نماید.
اعتراض در دیوان عدالت اداری
دیوان عدالت اداری آخرین مرحله از سلسله مراحل دادرسی مالیاتی است. سایر مراحل قبلی و رسیدگی در هیأت ها جزء مراحل غیر قضایی و یا درون سازمانی بوده اما با طرح شکایت در دیوان عدالت اداری پرونده وارد سیستم قضایی کشور میشود. در این مرحله پرونده های مالیاتی در شعب تجدیدنظر دیوان مطرح و از حیث مطابقت با قوانین مقررات مورد بررسی قرار گرفته و در صورت عدم رعایت قوانین و مقررات در رای مراحل قبلی دادرسی، رای نقض و جهت رسیدگی مجدد به هیأت های هم عرض ارسال می شود.
برای دادرسی مالیاتی چه مدارکی مورد نیاز است؟
برای رسیدگی به پرونده های مالیاتی، ارائه مدارک معتبر اهمیت بسیار زیادی دارد.
-
دفاتر قانونی مورد نیاز برای رسیدگی مالیاتی
-
صورتهای مالی و گزارشات مالی
-
اسناد حسابداری و مستندات پشتیبان
-
مدارک حقوق و دستمزد
-
گزارشهای بانکی و مالی
-
اسناد و صورتحساب های خرید و فروش
-
اظهارنامهها و گزارشهای مالیاتی سالانه
-
مستندات معافیت و بخشودگیها
چه زمانی باید از خدمات دادرسی مالیاتی استفاده کنیم؟
از زمانی که برگه تشخیص مالیات به صورت رسمی و قانونی به مودی ابلاغ میشود و مودی نسبت به مبلغ تعیین شده اعتراض دارد، می تواند از خدمات دادرسی مالیاتی استفاده نماید. حداکثر مهلتی که مودی برای ثبت اعتراض دارد 30 روز است. پس از گذشت این زمان، هیچ گونه اعتراضی برای طرح در هیأت های حل اختلاف بدوی و تجدید نظر مورد پذیرش واقع نمیشود.
نقش وکیل یا مشاور در دادرسی مالیاتی چیست؟
حضور مشاور مالیاتی یا وکیل متخصص در پرونده های مالیاتی می تواند تاثیر بسیاری در روند رسیدگی داشته باشد. متخصصان این حوزه با آشنایی کامل با قوانین می توانند راهکارهای قانونی برای کاهش مالیات و جرائم ارائه دهند.
تهیه لایحه دفاعیه اصولی و مستند، یکی از مهم ترین وظایف وکیل در دادرسی مالیاتی است. پیگیری دقیق و حرفه ای توسط وکیل مالیاتی باعث کوتاه شدن زمان رسیدگی می شود. داشتن آگاهی از قوانین جدید مالیاتی باعث موفقیت بیشتر در پرونده دادرسی مالیاتی می شود.
مزایای استفاده از خدمات دادرسی مالیاتی چیست؟
استفاده از خدمات تخصصی دادرسی مالیاتی مزایای زیادی دارد. اولین مزیت آن، صرفه جویی در هزینه است. بررسی دقیق پرونده می تواند باعث کاهش مبلغ مالیات یا جرائم شود.
دومین مزیت استفاده از خدمات دادرسی مالیاتی، افزایش احتمال موفقیت در پرونده است. تجربه متخصصان مالیاتی باعث افزایش شانس موفقیت می شود.
همچنین استفاده از وکیل مالیاتی برای دادرسی باعث کاهش استرس و پیچیدگی امور می شود. زیرا رسیدگی به پرونده های مالیاتی معمولا فرآیندی پیچیده و زمان بر است.
هزینه دادرسی مالیاتی چگونه محاسبه می شود؟
هزینه خدمات دادرسی مالیاتی به عوامل مختلفی بستگی دارد. عوامل تاثیرگذار بر هزینه دادرسی مالیاتی شامل میزان پیچیدگی پرونده، مبلغ مالیات مورد اعتراض، مدت زمان رسیدگی، تخصص و تجربه مشاور و … است.
نحوه تعیین حق الزحمه مشاور
حق الزحمه می تواند به صورت درصدی از مبلغ مالیات کاهش یافته یا به صورت توافقی تعیین شود. اگر پرونده دارای پیچیدگی بیشتری باشد، زمان زیادی برای تحلیل و جمع آوری اسناد نیاز دارد و باعث افزایش هزینه ها می شود. پرونده های مالیاتی که در مراحل هیأت حل اختلاف تجدید نظر، شورای عالی مالیاتی، هیأت 251 مکرر و دیوان عدالت اداری باشند هزینه مشاوره و یا وکالت بالاتری دارند.
چگونه بهترین متخصص دادرسی مالیاتی را انتخاب کنیم؟

انتخاب یک متخصص حرفه ای نقش بسیار مهمی در موفقیت پرونده های مالیاتی دارد. برای انتخاب بهترین مشاور باید به چند معیار مهم توجه کرد.
تجربه کاری
متخصصی که سابقه رسیدگی به پرونده های مختلف مالیاتی را داشته باشد، شناخت بهتری از روند رسیدگی خواهد داشت.
تخصص در قوانین و مقررات مالیاتی
قوانین و مقررات، بخشنامه ها و دستورالعمل های مالیاتی دائماً در حال تغییر هستند و یک مشاور حرفه ای باید دانش به روزی داشته باشد.
سابقه پرونده های موفق
بررسی سوابق کاری و پرونده های موفق می تواند معیار مناسبی برای انتخاب باشد.
رضایت مشتریان
نظرات و تجربه سایر مودیان می تواند نشان دهنده کیفیت خدمات باشد.
در این میان، مجموعه هایی مانند موسسه مالیاتی سامان تکس با بهره گیری از تیمی متخصص در حوزه مالیات، خدمات متنوعی در زمینه دادرسی مالیاتی، تنظیم لوایح دفاعیه و مشاوره تخصصی ارائه می دهند. تجربه عملی در رسیدگی به پرونده های مالیاتی و آشنایی کامل با قوانین، از مهم ترین ویژگی های این مجموعه محسوب می شود.
جمع بندی و راهکار نهایی برای حل اختلافات مالیاتی
دادرسی مالیاتی یکی از مهم ترین ابزارهای قانونی برای دفاع از حقوق مودیان مالیاتی است. آگاهی از مراحل رسیدگی، تهیه مدارک کامل و استفاده از خدمات متخصصان می تواند تاثیر زیادی در کاهش مالیات و جرائم داشته باشد.
در صورتی که با اختلافات مالیاتی مواجه شده اید، بهتر است قبل از هر اقدام، پرونده خود را توسط یک متخصص بررسی کنید تا بتوانید بهترین نتیجه را در کوتاه ترین زمان ممکن دریافت کنید.
