چگونه اعتماد به نفس کودک را افزایش دهیم؟ 10 راهکار موثر برای والدین

اعتماد به نفس کودکان یکی از عوامل مهم و تاثیرگذار در میزان موفقیت آنها در زندگی، تحصیل و روابط اجتماعی است. درواقع کودکی که به توانایی‌های خود باور داشته باشد، راحت‌تر می‌تواند با چالش‌های پیش رویش مواجه شده، از شکست نترسیده و انگیزه بهتری برای یادگیری داشته باشد. از سوی دیگر نیز افزایش اعتماد به نفس کودک باعث کم‌شدن میزان اضطراب، گوشه‌گیری و ترس او می‌شود.

خبر خوب این است که راهکارهایی برای افزایش اعتماد به نفس کودک وجود داشته که با تمرین به مهارتی کاربردی تبدیل می‌شوند. همچنین والدین در این بین با رفتار و شیوه تربیتی خود می‌توانند نقش مهم و موثری را در شکل‌گیری درست اعتماد به نفس در کودکان داشته باشند. در ادامه با آوای مشاور همراه شوید تا با این راهکارها آشنا شوید.

چرا افزایش اعتماد به نفس کودک اهمیت دارد؟

افزایش اعتماد به نفس کودک تنها به میزان موفقیت او در محیط مدرسه محدود نبوده و تمامی جنبه‌های زندگی کودک را تحت تاثیر قرار می‌دهد. کودکانی که از میزان اعتماد به نفس بیشتری برخوردارند، معمولا ارتباط بهتری نیز با دیگران برقرار کرده، مسئولیت‌پذیرترند و در مواجه با مشکلات راه‌حل‌های مناسب‌تری نیز پیدا می‌کنند.

از مهم‌ترین مزایای افزایش اعتماد به نفس در کودکان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش انگیزه آنها برای یادگیری و کشف تجربه‌های جدید
• تقویت مهارت حل مسئله
• کاهش ترس در هنگام شکست
• بهبود روابط اجتماعی
• افزایش میزان استقلال و مسئولیت‌پذیری
• مدیریت بهتر احساسات و هیجانات

مهم‌ترین راهکارها برای افزایش اعتماد به نفس کودک

خیلی از والدین این تصور را می‌کنند که برای افزایش اعتماد به نفس کودک نیاز دارند تا کارهای پیچیده‌ای را انجام دهند، اما اینطور نیست. درواقع بیشترین تاثیر را رفتارهای روزمره والدین و نحوه برخورد آنها با کودکان دارد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کودک را برای تلاش کردن تشویق کنید، نه صرفا برای دستیابی به نتیجه مطلوب

یکی از رفتارهای اشتباه بیشتر والدین این است که کودک را تنها زمانی تشویق می‌کنند که موفق می‌شود و نه مواقعی که در حال تلاش کردن است. تشویق والدین در زمان تلاش، پشتکار و پیشرفت کودک، فارغ از نتیجه آن می‌تواند تاثیر مستقیمی بر میزان اعتماد به نفس او داشته باشد.
در چنین مواقعی به جای اینکه به او بگویید “تو باهوشی” می‌توانید از این جملات استفاده کنید:

• “دیدم چقدر برای اینکار تلاش کردی، همین تلاشت برای من خیلی ارزشمنده”
• “از اینکه ناامید نشدی و دوباره تلاش کردی خوشحالم”
• “نسبت به قبل پیشرفت خیلی خوبی کردی، من بهت افتخار می‌کنم”

این نوع بازخوردها از سمت والدین باعث شده تا کودک ارزش خود را تنها به بدست آوردن موفقیت وابسته نمی‌داند. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می‌کنیم مقاله رازهای تربیت فرزندان مستقل و مسئول را مطالعه نمایید.

اجازه بدهید تا کودک تصمیم بگیرد

یکی از روش‌های موثر در افزایش اعتماد به نفس کودک این است که در مسائل متناسب با سنش به او حق انتخاب دهید. برای مثال می‌توانید در این موارد به او اجازه تصمیم‌گیری بدهید:

• لباس روزانه خود را انتخاب کند.
• بین دو کتاب هرکدام را که دوست دارد انتخاب کند.
• در چیدن وسایل اتاق خود یا برنامه‌ریزی فعالیت‌های خانوادگی مشارکت داشته باشد.

اینکار به کودک احساس توانمندی و استقلال داده و میزان اعتماد به نفس او را تقویت می‌کند.

از مقایسه کردن کودک با دیگران خودداری کنید

مقایسه کردن کودکتان با خواهر، برادر، همکلاسی‌ها و دوستانش، نه‌تنها که باعث پیشرفت او نمی‌شود بلکه احساس ناکافی بودن را در کودک تقویت می‌کند. به‌جای مقایسه او با دیگران، پیشرفت امروز کودکتان را با عملکرد گذشته‌ خودش مقایسه نمایید تا انگیزه بیشتری را برای رشد پیدا کند.

اشتباهات در میزان اعتماد به نفس کودک چه نقشی دارد؟

برخی از والدین بر این تصورند که کودکشان نباید هیچ اشتباهی را انجام دهد. این درحالیست که انجام اشتباهات بخشی از فرآیند طبیعی یادگیری است. بنابراین برای افزایش اعتماد به نفس کودک بهتر است تا موارد زیر را انجام دهید:

• اجازه دهید تا برخی از مشکلات را خودش حل نماید.
• در صورت اشتباه او را سرزنش نکنید.
• درباره راه‌حل‌های بهتر با او گفتگو کرده و نظر او را بخواهید.
• این باور را در کودک ایجاد کنید که اشتباه فرصتی برای یادگیری است.
• در صورت شکست در مشکلات کودک را سرزنش نکنید.

این نکته را در نظر داشته باشید که کودکانی که از اشتباه کردن نمی‌ترسند، راحت‌تر مهارت‌های جدید را یاد می‌گیرند.

فعالیت‌هایی که در افزایش اعتماد به نفس کودک موثر است

برخی از فعالیت‌ها می‌توانند باعث تقویت توانایی‌های کودک شده و به افزایش احساس موفقیت در او کمک می‌کنند. ترکیب این فعالیت‌ها در کنارهم می‌تواند میزان اعتماد به نفس کودکان را به میزان چشم‌گیری افزایش دهد که برخی از این فعالیت‌ها در جدول زیر آورده شده است:

کدام اشتباهات والدین مانع افزایش اعتماد به نفس کودک می‌شود؟

گاهی والدین با انجام رفتارهایی بطور ناخواسته باعث آسیب به اعتماد به نفس کودکان می‌شوند. از جمله رفتارهای آسیب‌زننده در اینباره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انتقاد مداوم از کودک
• مقایسه او با دیگران
• حمایت بیش از حد و اجازه ندادن به کودک برای انجام دادن کارهای ساده
• بی‌توجهی به احساسات کودک
• توقعات غیرواقع‌بینانه
• برچسب زدن با بیان جملاتی مثل تنبل، بی‌دقت، حواس‌پرت و غیره

اصلاح این رفتارها می‌تواند تاثیر چشمگیری را در میزان اعتماد به نفس کودکان ایجاد نماید. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می‌کنیم مقاله 5 روش نوین برای مدیریت رفتارهای فرزندان را مطالعه نمایید.

نتیجه گیری؛ افزایش اعتماد به نفس کودک، سرمایه‌ای برای آینده بهتر

افزایش اعتماد به نفس کودک یکی از مهم‌ترین وظایف والدین در مسیر فرزندپروری است. برای اینکار نیاز است تا برای کودک محیطی امن، همراه با احترام، فرصت برای تصمیم‌گیری، تشویق در فعالیت‌ها و پرهیز از مقایسه با دیگران را، ایجاد نمایند. همچنین به کودک کمک کنند تا توانایی‌های خود را بشناسد و با اطمینان بیشتری وارد مراحل مختلف زندگی شود.

نیاز است تا این نکته را فراموش نکنید که اعتماد به نفس یک روزه شکل نمی‌گیرد. اما با انجام رفتارهای درست و حمایت مداوم و به‌موقع والدین، می‌توان پایه‌های محکم آن را برای موفقیت و سلامت روان کودک ایجاد کرد.