رابطه تاکسیک چیست؟ نشانه های رابطه سمی که باید بدانید

بسیاری از افرادی که در روابط سمی یا تاکسیک Toxic قرار می‌گیرند، تا مدت‌ها متوجه این موضوع نمی‌شوند. شناخت نشانه‌ های رابطه سمی به افراد کمک می‌کند تا از آسیب‌های جدی رابطه پیش از وقوع آن مطلع شده و بتوانند بهتر وضعیت رابطه‌شان را ارزیابی کرده و در مورد آن تصمیم‌گیری نمایند.

روابط سمی به مرور زمان باعث از بین رفتن اعتمادبه‌نفس، ایجاد ترس، اضطراب و خستگی در فرد شده و او را ناتوان در بیان احساساتش می‌کند.

در این مقاله به بررسی 10 نشانه رابطه تاکسیک و تفاوت آن با رابطه سالم پرداخته و راهکارهای لازم در این زمینه را ارائه می‌دهیم. با مجله اینترنتی آوای مشاور همراه باشید.

رابطه سمی یا تاکسیک چیست؟

رابطه سمی که به آن Toxic Relationship گفته می‌شود؛ در روانشناسی به رابطه‌ای می‌گویند که در آن به‌جای ایجاد احساس آرامش، امنیت و رشد شخصیتی، فرد درگیر احساس ترس، استرس، گناه و آسیب روانی می‌شود.

در چنین روابطی معمولا یکی یا حتی هردو طرفین رفتارهایی دارند که سلامت روان و کیفیت زندگی طرف مقابل را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. از جمله این رفتارها می‌توان به‌طور خلاصه به موارد زیر اشاره کرد:

• کنترل بیش از حد شریک عاطفی
• نبود احترام متقابل
• تحقیر یا سرزنش مداوم
• احساس ناامنی دائمی
• ایجاد احساس گناه برای هر تصمیم‌گیری

نشانه‌ های رابطه سمی که باید بدانید

اگر چند مورد از نشانه‌ های رابطه سمی را در شریک عاطفی خود مشاهده کردید، بهتر است درباره کیفیت رابطه عاطفی خود تصمیم‌گیری نمایید. برای نتیجه‌گیری بهتر و اصولی‌تر بهترین کار کمک گرفتن از یک روانشناس یا مشاور است.

کنترل بیش از حد داشتن در رابطه

از مهم‌ترین نشانه‌ های رابطه سمی این است که شریک عاطفی شما بیش از حد روابط، رفتار، نوع لباس پوشیدن و حتی تصمیم‌گیری‌های شخصی شما را کنترل می‌کند.

کنترل‌گری‌ها در رابطه سمی ممکن است در زیر رفتارها یا جملاتی مانند “این کار را به خاطر علاقه‌ام به تو انجام می‌دهم”، پنهان شود. اما در واقع با تکرار بیش از اندازه این رفتارها و کنترل‌گری‌ها، فرد به مرور زمان آزادی فکر، رفتار و کارهای خود را از دست می‌دهد.

کنترلگری را در افراد نارسیس نیز می‌توان مشاهده نمود، برای آشنایی بیشتر پیشنهاد می‌کنیم تا مقاله 7 نشانه ازدواج با فرد خودشیفته را مطالعه نمایید.

تحقیر و بی‌احترامی

در یک رابطه سالم، اختلاف نظر داشتن با یکدیگر کاملا طبیعی است. اما زمانیکه این موضوع با توهین، تمسخر و کوچک شمردن شخصیت طرف مقابل همراه می‌شود، هرگز طبیعی نخواهد بود.

افراد در رابطه تاکسیک معمولا عزت‌نفس و اعتمادبه‌نفس شریک زندگی خود را به مرور کاهش می‌دهند.

احساس گناه دائمی

از دیگر نشانه‌ های رابطه سمی، احساس گناه دائمی در رابطه است. اگر همیشه فکر می‌کنید که مقصر مشکلات رابطه شما هستید یا طرف مقابل تمامی تقصیرها را گردن شما می‌اندازد، احتمالا در یک رابطه تاکسیک قرار دارید.

افراد سمی معمولا مسئولیت رفتارهای خود را نپذیرفته و آن را گردن طرف مقابل می‌اندازند. این رفتارها باعث شده تا به مرور زمان فرد مقابل احساس گناه دائمی داشته و خود را مقصر تمامی مشکلات و ناراحتی‌ها بداند.

بی‌اعتمادی، یکی از نشانه‌ های رابطه سمی

بی‌اعتمادی مداوم، بازجویی کردن، چک کردن تلفن همراه و سوءظن دائمی از دیگر نشانه‌ های رابطه سمی است.

از آنجایی که داشتن اعتماد در رابطه یکی از پایه‌های آن محسوب می‌شود، سوءظن و بی‌اعتمادی بی‌دلیل باعث خستگی و احساس فرسودگی روانی می‌شود.

دستکاری عاطفی یا Manipulation

در روابط ناسالم فرد با تهدید کردن، مظلوم‌نمایی، قهر یا سکوت طولانی، شما را مجبور به انجام خواسته‌های خود می‌کند.

این رفتارها در روانشناسی نمونه‌ای از دستکاری عاطفی بوده که سلامت رابطه را از بین می‌برد. در صورتیکه این نشانه‌ها را در رابطه خود احساس می‌کنید بهتر است حتما با یک مشاور یا روانشناس در این زمینه مشورت نمایید.

گسلایتینگ Gaslighting

گسلایتینگ یکی دیگر از نشانه‌ های رابطه سمی است. گسلایت کردن یعنی شرایطی که فرد مقابل باعث می‌شود تا شریک عاطفی خود مدام به حافظه، احساسات و حتی عقل خود شک نماید.

در این شرایط ممکن است فرد او را به زیادی حساس بودن متهم نماید یا جوری برخورد کند که انگار اصلا آن اتفاق نیفتاده است. از دیگر نشانه‌های گسلایتینگ زمانی است که فرد با وجود مقصر بودن در اشتباه، کاری می‌کند تا در نهایت شما را مقصر نشان دهد.

نبود حمایت عاطفی

در یک رابطه سالم نیاز است تا هردو طرف رابطه همدیگر را در شرایط سخت درک کرده و در کنارهم باشند.

اما در رابطه سمی معمولا یکی از طرفین در چنین شرایطی احساس تنهایی می‌کند. همچنین طرف مقابل شما را درک نکرده و ناراحتی‌ها یا مشکلاتتان را بی‌اهمیت جلوه می‌دهد.

ترس از بیان احساسات

اگر پیش از بیان یک نظر ساده نگران واکنش طرف مقابل هستید، این موضوع می‌تواند یکی از نشانه‌ های رابطه سمی باشد.

وجود ترس دائمی مانع از شکل‌گیری صمیمیت و ارتباط سالم در رابطه می‌شود. این موضوع باعث شده تا فرد همواره از هر نوع رفتار یا واکنش طرف مقابل خود احساس ترس نماید.

دعواهای تکراری بدون حل کردن مشکلات

اختلافات در روابط سالم نیز وجود دارند اما اگر هربار بر سر موضوعات تکراری بحث کرده و هیچ راه‌حلی برای آن پیدا نمی‌کنید، احتمالا الگوی ناسالمی در رابطه‌تان وجود دارد.

گاهی این موضوع به تنهایی از نشانه‌‌ های رابطه سمی نبوده و ممکن است دو طرف روش حل مسئله را بلد نباشند.

احساس خستگی روانی بعد از هر ملاقات

یکی از واضح‌ترین علائم رابطه تاکسیک، خستگی روانی است. این بدین معنی بوده که فرد بعد از دیدن شریک عاطفی خود به جای احساس امنیت و آرامش دچار احساس استرس، ناراحتی و خستگی ذهنی می‌شود.

اگر دوست دارید تا درباره رابطه بنفیت چیست؟ بدانید، پیشنهاد می‌کنیم تا این مقاله را مطالعه نمایید.

تفاوت رابطه سالم و رابطه سمی در یک نگاه

اگر نشانه‌ های رابطه سمی را دیدیم، چکار کنیم؟

دیدن چند نشانه به معنی پایان قطعی رابطه شما نبوده و نیاز است تا حتما در این زمینه از یک متخصص کمک بگیرید اما برای مدیریت بهتر شرایط حتما این نکات را در نظر داشته باشید:

• درباره احساسات خود صادقانه با شریک عاطفی‌تان صحبت کنید و به او از احساس‌هایی که تجربه می‌کنید بگویید.
• مرزهای مشخصی را برای رابطه خود تعیین نمایید.
• رفتارهای آسیب‌زننده را عادی تلقی نکرده یا آن را حق خود ندانید.
• اگر دچار آسیب جدی جسمی و روانی شدین، حتما برای حفظ سلامت خود تصمیم قاطعانه‌ای را انجام دهید.
• در صورت تکرار نشانه‌ها و مشکلات حتما از یک مشاور و روانشناس کمک بگیرید.
• از حمایت اطرافیان خود غافل نشوید و آنها را در جریان بگذارید.

نتیجه گیری
شناخت نشانه‌ های رابطه سمی اولین اقدام در جهت محافظت از سلامت روان شما و داشتن یک رابطه سالم است. رفتارهایی مانند کنترل‌گری، تحقیر، بی‌اعتمادی، پرخاشگری، دستکاری عاطفی، گسلایتینگ و نداشتن حمایت عاطفی از مهم‌ترین علائم رابطه تاکسیک محسوب می‌شوند.

اگر این نشانه‌ها بطور مدام در رابطه شما وجود دارند بهتر است تا برای آن تصمیم‌گیری نمایید یا در صورت نیاز حتما از کمک متخصص و روانشناس در این زمینه بهره‌مند شوید. هرچقدر زودتر برای این موضوع اقدام نمایید می‌توانید تاثیر بهتر و موثرتری را در سلامت ذهن و روان‌تان داشته باشد.